Deep Impact (1998) Deep Impact (1998) คือหนึ่งในโปรเจ็กต์ไซไฟ ภัยพิบัติที่ถือกำเนิดจากเส้นทางการพัฒนาที่ยาวนานและเต็มไปด้วยอุปสรรคกว่าเกือบสองทศวรรษ ก่อนจะกลายเป็นหนึ่งในผลงานภาพยนตร์ที่ถูกจดจำมากที่สุดเรื่องหนึ่งในยุค 90 ทั้งด้วยน้ำหนักทางดราม่าที่แตกต่างจากหนังทำลายโลกส่วนใหญ่ การเน้นเล่าเรื่องมนุษย์ตามมุมมองหลากหลายระดับชั้น และวิธีการสร้างความตึงเครียดแบบเรียบง่ายแต่มีประสิทธิภาพ จนทำให้มันเป็นภาพยนตร์คู่ขนานกับ Armageddon ที่ออกฉายในปีเดียวกัน แต่ต่างกันด้วยทิศทางอย่างชัดเจน หนังเปิดพื้นที่ให้ผู้ชมมองเห็นความกลัว ความหวัง และการไหลบ่าของอารมณ์มนุษย์ในวันที่รู้ว่าชะตาชีวิตอาจหายไปพร้อมกับการพุ่งชนของวัตถุที่ใหญ่เท่าเมืองทั้งเมืองจากจักรวาลอันไกลโพ้น ขณะเดียวกันก็เล่าเรื่องการต่อสู้ของมนุษยชาติผ่านการจัดตั้งภารกิจโครงการอวกาศโดยเหล่านักบินและทีมงานระดับหัวกะทิ พร้อมแบกรับความหวังของคนทั้งโลกเอาไว้
แต่ก่อนที่มันจะกลายเป็นภาพยนตร์ไซไฟฟอร์มใหญ่ของปี 1998 เส้นทางการพัฒนาของ Deep Impact นั้นเต็มไปด้วยความยากลำบากอย่างไม่น่าเชื่อ เพราะจุดกำเนิดของโปรเจ็กต์นี้ย้อนกลับไปไกลถึงปลายทศวรรษ 70 เมื่อมีโปรดิวเซอร์ของพาราเมาท์สองคนต้องการรีเมค When Worlds Collide (1951) หนังที่เล่าเรื่องดาวเคราะห์กำลังพุ่งเข้าใส่โลก และทีมมนุษย์ต้องหาทางอพยพหรือเอาชีวิตรอด แต่ด้วยความที่บทหนังไม่เคยสมบูรณ์เสียที แม้เวลาผ่านมาเป็นทศวรรษ มันจึงยังคงเป็นเพียงโปรเจ็กต์ที่ล่องลอยอยู่ในระบบการพัฒนาของสตูดิโออย่างยาวนาน ไม่มีทิศทางที่ชัดเจน จนกระทั่งก้าวเข้าสู่ยุค 90 เมื่อความสนใจในหนังไซไฟเริ่มหวนกลับมาอีกครั้ง พาราเมาท์จึงมองหาโอกาสฟื้นโปรเจ็กต์นี้ขึ้นมาใหม่ และครั้งนั้นพวกเขาตัดสินใจทาบทามผู้กำกับระดับตำนานอย่าง สตีเว่น สปีลเบิร์ก ให้เข้ามารับหน้าที่กำกับ ซึ่งถือเป็นการเปลี่ยนทิศทางครั้งสำคัญของโปรเจ็กต์ เพราะสปีลเบิร์กมีแผนที่จะไม่รีเมค When Worlds Collide แต่ต้องการดัดแปลงนิยายของอาร์เธอร์ ซี. คลาร์ก เรื่อง The Hammer of God ซึ่งว่าด้วยเรื่องดาวเคราะห์น้อยที่กำลังมุ่งหน้าชนโลกแทน ทำให้โปรเจ็กต์กลับมามีพลังและความเป็นไปได้อีกครั้ง
อย่างไรก็ตาม เมื่อวัตถุดิบด้านไอเดียเริ่มเข้ารูปเข้ารอย และสตูดิโอพร้อมเดินหน้าเต็มกำลัง สปีลเบิร์กกลับต้องถอนตัวเพราะติดงานกำกับภาพยนตร์ดราม่าเชิงประวัติศาสตร์อย่าง Amistad (1997) ที่กำลังดำเนินอยู่ในช่วงเวลานั้น และดูเหมือนจะไม่สามารถปรับตารางให้ลงตัวได้ แม้ว่าโปรเจ็กต์ของ Deep Impact จะอยู่ในจุดที่พร้อมยิ่งกว่าทศวรรษก่อนหน้าหลายเท่า แต่ก็ต้องหยุดชะงักอีกครั้ง เพราะพาราเมาท์ไม่สามารถรอคิวสปีลเบิร์กได้โดยไม่มีกำหนด ทว่าความกดดันที่แท้จริงเริ่มก่อตัวขึ้นเมื่ออีกสตูดิโออย่างทัชสโตนพิคเจอร์สประกาศโปรเจ็กต์ Armageddon ที่มีเนื้อหาคล้ายกันอย่างน่าตกใจ และตั้งเป้าฉายในฤดูร้อนปี 1998 ทำให้พาราเมาท์ตกอยู่ในการตัดสินใจสำคัญ—หากยังรอสปีลเบิร์กต่อไป พวกเขาจะไม่มีทางทันคู่แข่งได้ และการมีหนังธีมหายนะจากอุกกาบาตสองเรื่องที่พล็อตคล้ายกันออกฉายในปีเดียวกันคือการแข่งขันที่เดิมพันสูงมาก พาราเมาท์จึงเลือกเบนเข็มไปหาผู้กำกับคนใหม่ และผลลัพธ์คือการติดต่อ มิมี่ เลเดอร์ ผู้กำกับหญิงที่ขึ้นชื่อเรื่องการคุมจังหวะดราม่าเข้มข้นและความสามารถในการบริหารโลจิสติกขนาดใหญ่จากงานกำกับซีรีส์และภาพยนตร์ ก่อนหน้านี้เธอโด่งดังจากงานใน ER และผลงานการกำกับฟอร์มใหญ่เช่น The Peacemaker ซึ่งทำให้สตูดิโอมั่นใจว่าเธอสามารถสร้างสมดุลระหว่างอารมณ์ตัวละครและฉากแอ็กชันภัยพิบัติได้ดี
เมื่อเลเดอร์เข้ามาคุมบังเหียน โปรเจ็กต์จึงเดินหน้าอย่างรวดเร็ว เปลี่ยนทิศทางจากความเป็นไซไฟเน้นสปีลเบิร์กแบบดั้งเดิมไปสู่การเล่าเรื่องมนุษย์เป็นหัวใจหลัก เธอวางแนวคิดว่า ภัยพิบัติไม่จำเป็นต้องเป็นเพียงตัวชูโรงด้านความพินาศ แต่มันสามารถเป็นฉากหลังที่ผลักดันตัวละครให้เผชิญหน้ากับความเปราะบางของตัวเองได้ เลเดอร์จึงผลักดันให้บทหนังพัฒนาไปในทิศทางที่เข้าใกล้ชีวิตคนจริง ๆ มากขึ้น มีหลายมุมมอง ทั้งจากเยาวชน ครอบครัว นักข่าว ประธานาธิบดี และนักบินอวกาศ ช่วยให้หนังมีชั้นเชิงและมีความหลากหลายด้านอารมณ์มากกว่าหนังทำลายโลกทั่วไป
ในส่วนของนักแสดง พาราเมาท์ต้องการให้ Deep Impact กลายเป็นงานรวมดาวที่มีทั้งนักแสดงระดับตำนานที่มอบความหนักแน่นให้แก่เรื่องราว และนักแสดงรุ่นใหม่ที่เพิ่มความสดใหม่ จึงได้ โรเบิร์ต ดูวอลล์ มารับบทหัวหน้านักบินอวกาศผู้มีประสบการณ์สูง มอร์แกน ฟรีแมน รับบทประธานาธิบดีที่มีความสงบ หนักแน่น และน่าเชื่อถือที่สุดในภาพยนตร์ยุคนั้น วาเนสซา เรดเกรฟ รับบทแม่ของนักข่าวสาว เทอา ลีโอนี่ รับบทผู้สื่อข่าวหญิงที่ต้องเผชิญทั้งภารกิจและปมชีวิตส่วนตัว และ เอไลจาห์ วูด นักแสดงรุ่นเยาว์ที่ยังอยู่ในช่วงเริ่มต้นอาชีพก่อนจะกลายเป็นฟรอดโดใน The Lord of the Rings อีกไม่กี่ปีต่อมา ทั้งหมดนี้รวมกันกลายเป็นทีมแสดงที่หลากหลายและมีจุดมุ่งหมายต่างกัน ทำให้ผู้ชมสามารถเข้าถึงเหตุการณ์ผ่านหลายสายตาได้อย่างลึกซึ้ง
เมื่อเข้าสู่เนื้อเรื่อง ตัวหนังเปิดด้วยการค้นพบดาวหางโดยเด็กหนุ่มคนหนึ่ง ซึ่งนำไปสู่การตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญจนพบว่าเป็นวัตถุขนาดยักษ์ที่กำลังมุ่งหน้าชนโลกในเวลาไม่นาน วิกฤติที่ผู้เชี่ยวชาญหวาดกลัวกลับกลายเป็นความจริง การพุ่งชนที่จะทำให้เกิดการสูญพันธุ์ระดับโลกกำลังจะเกิดขึ้น และรัฐบาลสหรัฐต้องประกาศแผนรับมือ โดยเริ่มจากการส่งยานอวกาศ “เมสซายาห์” พร้อมทีมนักบินและนักวิทยาศาสตร์ผู้เชี่ยวชาญออกไปทำภารกิจเจาะวัตถุเพื่อระเบิดดาวหางให้แยกออกเป็นส่วน ๆ ลดความรุนแรงของการพุ่งชน การตัดสินใจครั้งนี้กลายเป็นความหวังเดียวของมนุษยชาติ ซึ่งผู้คนทั่วโลกต่างเฝ้าดูและภาวนาให้ภารกิจสำเร็จ
ควบคู่กับภารกิจในอวกาศ หนังเล่าชีวิตของตัวละครหลากหลายกลุ่มให้เห็นถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นเมื่อมนุษย์รู้ว่าชีวิตกำลังจะสิ้นสุดลง เทอา ลีโอนี่ ผู้รับบทนักข่าวสาวเปิดโปงความจริงเกี่ยวกับดาวหาง ทำให้เธอกลายเป็นศูนย์กลางข่าวสารระดับโลก แต่ในขณะเดียวกัน เธอต้องเยียวยาความสัมพันธ์อันแหลมคมกับแม่ และค้นหาความหมายบางอย่างในช่วงท้ายของชีวิต ส่วนเอไลจาห์ วูดในบทเด็กหนุ่มที่มีบทบาทสำคัญในการค้นพบดาวหาง กลับต้องเผชิญชีวิตธรรมดาของวัยรุ่นที่ถูกพลิกคว่ำในคืนเดียว เขาต้องตัดสินใจว่าจะเลือกอะไรระหว่างความรัก ความผูกพัน หรือการเอาตัวรอด ในขณะเดียวกัน ประธานาธิบดีที่รับบทโดยมอร์แกน ฟรีแมน ต้องพยายามรักษาความสงบของชาติ และประกาศแผนสร้างหลุมหลบภัยใต้ดินเพื่อคัดเลือกประชาชนเพียงส่วนหนึ่งเข้าสู่แผนอพยพ ทำให้เกิดแรงกระเพื่อมทางสังคมครั้งใหญ่และความตึงเครียดระหว่างผู้คนที่ต้องดิ้นรนเพื่อโอกาสอยู่รอด
ด้านภารกิจอวกาศ ยานเมสซายาห์นำโดยตัวละครของโรเบิร์ต ดูวอลล์ ต้องเผชิญความผิดพลาดเชิงเทคนิค ความสูญเสีย และทางเลือกที่โหดร้ายหลายครั้ง เมื่อการระเบิดครั้งแรกไม่สามารถหยุดดาวหางได้ตามแผน แต่กลับทำให้มันแยกออกเป็นสองชิ้น ซึ่งทั้งสองชิ้นยังคงมุ่งหน้าสู่โลก แม้หนึ่งในนั้นจะเล็กกว่า แต่ก็ยังสามารถสร้างความเสียหายระดับมหาศาล ทำให้ทีมงานต้องดำเนินภารกิจครั้งสุดท้ายที่แลกกับชีวิต เพื่อเบี่ยงวิถีของวัตถุขนาดมหึมาและยื้อให้มนุษย์โลกมีโอกาสรอด แม้ว่าจะมีความหวังเล็กน้อย แต่ทุกคนพร้อมจะทำอย่างเต็มที่เพื่อมนุษยชาติ
ขณะที่เวลานับถอยหลังสู่หายนะ ด้านพื้นโลกตัวละครแต่ละกลุ่มต่างเผชิญชะตากรรมของตัวเอง บ้างได้เข้าสู่หลุมหลบภัย บ้างเลือกที่จะอยู่กับครอบครัวในช่วงเวลาสุดท้าย บ้างยังคงพยายามวิ่งหนีภัยคลื่นยักษ์มหึมาที่จะเกิดจากแรงปะทะของวัตถุอวกาศที่กำลังจะพุ่งชนลงสู่ทะเล การตัดสินใจ การเสียสละ และการเผชิญหน้าความตายถูกถ่ายทอดอย่างหนักแน่นแต่ไม่โอเวอร์ดราม่า จนทำให้หนังเรื่องนี้มีลักษณะโดดเด่น แตกต่างจากหนังภัยพิบัติทั่วไปที่มักเน้นความอลังการและแอ็กชันเป็นตัวขับเคลื่อน ในที่สุดเมื่อวัตถุหนึ่งพุ่งชนโลก น้ำทะเลยกตัวสูง กลืนกินชายฝั่งและเมืองใหญ่ในพริบตา หนังตีแผ่ความโหดร้ายของธรรมชาติอย่างสงบแต่ทรงพลัง ก่อนจะพาผู้ชมไปยังฉากของการเสียสละสุดท้ายของทีมนักบินอวกาศที่เลือกแลกชีวิตกับความหวังของมนุษย์โลก ทำให้ดาวหางอีกชิ้นหนึ่งเบี่ยงวิถีและหลุดออกจากทิศทางการพุ่งชน โลกจึงรอดพ้นจากการทำลายล้างทั้งหมด แม้จะสูญเสียมหาศาล แต่ความหวังยังคงอยู่
หนังจบลงด้วยการฟื้นฟูโลกหลังหายนะและคำประกาศของประธานาธิบดีที่สื่อถึงการเริ่มต้นใหม่ มนุษยชาติที่ต้องเรียนรู้จากสิ่งที่สูญเสียไป และความจริงที่ว่าเหตุการณ์ครั้งนี้ทำให้มนุษย์ตระหนักถึงคุณค่าของชีวิตและครอบครัวมากขึ้น Deep Impact จึงไม่ใช่ภาพยนตร์ที่ต้องการให้ผู้ชมลุ้นเพียงชะตากรรมของโลก แต่ยังให้ผู้ชมลุ้นชะตากรรมของหัวใจมนุษย์ในวาระสุดท้ายด้วย
รูปแบบสไตล์หนังเรื่อง Deep Impact (1998)
สไตล์หนังเรื่อง Deep Impact (1998) หนังเรื่องนี้ไม่เน้นขายฉากระเบิดปะทะหรือความอลังการของ CGI เหมือน Armageddon หากเน้นความเป็นดราม่ามนุษย์มากกว่า ทำให้ Deep Impact มีโทนจริงจัง เงียบลึก และสะเทือนอารมณ์กว่า เธอเลือกโฟกัสที่สายตาของมนุษย์ธรรมดาในสถานการณ์ที่ไม่มีใครควบคุมได้ และใช้ภาพภัยพิบัติเป็นเครื่องมือสะท้อนความเปราะบางของชีวิต ไม่ใช่เป็นเพียงฉากโชว์ความยิ่งใหญ่ของตัวหนัง ผลลัพธ์คือภาพยนตร์ที่ให้ความรู้สึกเหมือนการมองหายนะจริง ๆ ผ่านสายตาคนธรรมดา ซึ่งรับมือกับข่าวสารอย่างค่อยเป็นค่อยไป โดยไม่มีการทำตัวโลดโผน แต่ใช้ความกลัวแบบสงบนิ่งในการผลักดันอารมณ์ของเรื่องราว
สรุปรีวิวหนัง Deep Impact (1998)
Deep Impact (1998) ภาพยนตร์ที่ค่อย ๆ กลายเป็นตำนานแบบเงียบ ๆ ไม่ได้โฉ่งฉ่าง แต่ฝังอยู่ในความทรงจำของผู้ชมด้วยความจริงใจและความเป็นมนุษย์ที่จับต้องได้ แม้จะเป็นหนังหายนะ แต่แท้จริงแล้วมันคือหนังว่าด้วยความรัก ความผูกพัน ความสูญเสีย และความหวัง จนสามารถยืนหยัดโดดเด่นในประวัติศาสตร์ภาพยนตร์ไซไฟภัยพิบัติได้อย่างภาคภูมิใจ
